Het recht om je robot te repareren (en waarom humanoid robots nog niet meetellen)
Op 31 juli 2026 werd de Europese Right to Repair-richtlijn definitief van kracht. Voor het eerst staat zwart op wit dat fabrikanten reparatie niet mogen blokkeren met software-trucs, ontbrekende onderdelen of dichtgetimmerde garantievoorwaarden. Consumenten krijgen het recht om een product te laten repareren tegen een redelijke prijs, binnen een redelijke termijn — en wie voor reparatie kiest in plaats van vervanging, krijgt er zelfs twaalf maanden garantie bij.
Het klinkt als precies het wapen dat je nodig hebt tegen een robot die weigert mee te werken. Toch is er een addertje onder het gras: de richtlijn geldt niet voor alles. Bijlage II van de richtlijn somt tien productgroepen op waarvoor al Ecodesign-reparatie-eisen bestaan: wasmachines en was-drogercombinaties, vaatwassers, koel- en vriesapparatuur, elektronische beeldschermen, lasapparatuur, smartphones, tablets, lichtbronnen, elektromotoren, servers en accu's voor lichte elektrische voertuigen. Robotstofzuigers vallen — als apparaat met een motor en accu — grotendeels binnen deze categorieën. Humanoid robots zoals de Unitree G1 of een toekomstige Tesla Optimus staan er niet bij.
Waarom dat er niet toevallig zo uitziet
De lijst in Bijlage II is geen dichtgetimmerd eindpunt. Artikel 5, lid 9 van de richtlijn geeft de Europese Commissie expliciet de bevoegdheid om de lijst uit te breiden zodra er voor een nieuwe productgroep Ecodesign- of reparatie-eisen worden vastgesteld — en verplicht haar dat binnen twaalf maanden te doen nadat zo'n regel is aangenomen. Met andere woorden: de deur staat open, maar iemand moet 'm openduwen. Voor apparaten die tien jaar geleden nog science fiction waren, duurt het simpelweg langer voordat wetgevers ze op de radar hebben.
We hebben dit patroon al eerder gezien. Robotstofzuigers zaten aanvankelijk in een vergelijkbare grijze zone, tot fabrikanten als Roborock, Shark en iRobot in de kritiek kwamen te staan omdat ze onderdelen niet los verkochten en onafhankelijke reparateurs buitensloten — terwijl Ecovacs juist meewerkte en documentatie deelde. Die publieke druk, gecombineerd met de nieuwe regels, is precies waarom een robotstofzuiger nu wél onder de richtlijn valt. Humanoid robots staan aan het begin van diezelfde route.
Wat dit betekent als je vandaag een Unitree hebt
Voorlopig kun je bij Unitree, en straks bij Tesla, niet wettelijk afdwingen dat ze onderdelen tegen een redelijke prijs leveren of reparatiehandleidingen publiceren. Dat betekent niet dat reparatie onmogelijk is — Unitree publiceert zelf al vrij veel technische documentatie en officiële SDK's — maar het legale vangnet dat wasmachine-eigenaren wél hebben, mis je nog. Onafhankelijke werkplaatsen zoals de onze vullen dat gat nu al in: diagnose, reparatie met originele of compatibele onderdelen, en advies dat niet gestuurd wordt door verkoopbelangen van de fabrikant.
Tegelijk pleiten we — samen met organisaties als Right to Repair Europe — ervoor dat robots de volgende toevoeging aan Bijlage II worden. Een robot van €15.000 die je na drie jaar moet weggooien omdat een fabrikant geen actuator los verkoopt, is precies het soort verspilling waar deze wet een einde aan probeert te maken. Tot die dag zorgen wij ervoor dat jouw robot ook zonder wettelijke stok achter de deur gewoon gerepareerd wordt.